พุดจีบ, ดอกพุดจีบ : ไม้ดอกหอม

พุดจีบ, ดอกพุดจีบ

วันนี้ผมขอพูดถึง “พุดจีบ” ซะหน่อยนะครับ.. แม้ว่าจะเป็นดอกพุดที่ทุกท่านน่าจะรู้จักคุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว แต่สำหรับน้องๆ เด็กรุ่นใหม่ หรือผู้ที่เพิ่งเริ่มสนใจ(มือใหม่)หลายๆคน อาจจะยังไม่รู้จัก หรืออาจจะยังสับสนเรียกผิดเรียกถูกกันอยู่นะครับ

มีความเชื่อกันว่า “พุดจีบ” เป็นพรรณไม้มงคล หากบ้านใดปลูกไว้ จะบันดาลให้เกิดความสุขด้วยทรัพย์สินเงินทอง พุดจีบจึงได้รับความนิยมปลูกไว้คู่บ้านคนไทยกันมายาวนานมาก ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน

มีหลักฐานปรากฎอยู่ใน กาพย์เห่เรือในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์(เจ้าฟ้ากุ้ง) ในรัชกาลพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ สมัยอยุธยาตอนปลาย ว่า..

“พุดจีบกลีบแฉล้ม พิกุลแกมแซมสุกรม หอมชวยรวยตามลม เหมือนกลิ่นน้องต้องติดใจ”

นี่จึงเป็นสิ่งยืนยันได้ว่า คนไทยเรารู้จักคุ้นเคยกับ “พุดจีบ” มานานมากแล้ว ตั้งแต่ในสมัยอยุธยาตอนปลายมาจนถึงในปัจจุบันนี้

หากพูดถึงพุดจีบ เพื่อนๆหลายคนคงน่าจะเคยได้พบเห็น เคยได้ยินชื่อ หรือเคยได้ปลูกพุดจีบกันมาบ้างแล้วไม่มากก็น้อย จนอาจทำให้หลายคนเข้าใจผิดได้ว่าพุดจีบเป็นพรรณไม้พื้นเมืองของไทย? แต่จริงๆแล้ว พุดจีบ เป็นไม้ดอกหอมจากต่างประเทศ ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ที่อินเดีย

พุดจีบ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tabernaemontana divaricata (L.) R. Br. ex Roem. & Schult.
มีชื่อพ้องว่า Ervatamia coronaria (L.) Stapf, Nerium divaricatum L., Tabernaemontana coronaria (L.) Willd. อยู่ในวงศ์โมก Apocynaceae (ต้นพุดจีบจะมีน้ำยางสีขาวที่ทุกส่วนของลำต้น กิ่งก้านและใบ จึงแตกต่างกับดอกพุดในวงศ์ Rubiaceae และวงศ์ Solanaceae ซึ่งไม่มีน้ำยางสีขาว)

นอกจากพุดจีบจะได้รับความนิยมในประเทศไทยแล้ว ยังได้รับความนิยมปลูกไปทั่วโลก พุดจีบจึงมีชื่อสามัญหลายชื่อ เช่น Crepe jasmine, Clavel De La India , East Indian rosebay , Carnation of India

นอกจากนี้ พุดจีบยังมีการกลายพันธุ์ เป็นสายพันธุ์ใบด่าง หรือ “พุดจีบด่าง” อีกด้วยครับ

ดอกพุดจีบ

ดอกพุดจีบ กลีบดอกสีขาว กลีบดอกมีลักษณะเป็นจีบๆ คล้ายขนมจีบ คือจะย่นๆ หยักเป็นคลื่น กลีบบางนุ่มบิดไปมา มีหลายกลีบซ้อนกันหลายชั้น สวยงามมาก มักออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งหรือตามง่ามกิ่งใกล้ปลายกิ่ง เมื่อดอกบาน จะส่งกลิ่นหอมอ่อนๆ หอมหวาน ในยามเช้าตรู่

เพื่อนๆ บางคนอาจจะยังสับสนระหว่าง “พุดจีบ” กับ “พุดกุหลาบ” เนื่องจากดอกมีลักษณะคล้ายกันมาก(แต่ดอกพุดกุหลาบ ไม่มีกลิ่นหอม) และนอกจากนี้ยังมีบางคนเรียกดอกพุดจีบว่า “ดอกพุดซ้อน” เนื่องจากดอกมีกลีบดอกซ้อนกันหลายชั้น (แต่โดยส่วนตัวแล้ว ผมไม่เห็นด้วยที่จะเรียกดอกพุดจีบว่าดอกพุดซ้อนนะครับ เพราะอาจจะทำให้เราสับสนกับดอกพุดซ้อนที่อยู่ในสกุล Gardenia ได้ครับ)

การปลูกพุดจีบ

พุดจีบ เป็นไม้พุ่มดอกหอมที่ปลูกเลี้ยงง่ายมากครับ ปลูกเป็นไม้กระถางก็ออกดอกในกระถางได้ดี ยิ่งถ้าปลูกลงดิน ยิ่งออกดอกดกมากยิ่งขึ้น ปลูกได้ทั้งในบริเวณที่ได้รับแสงแดดรำไร แดดครึ่งวัน และกลางแจ้ง ชอบดินปลูกที่ร่วนโปร่งระบายน้ำได้ดี ชอบน้ำ ชอบปุ๋ย หากยิ่งแตกยอดแตกกิ่งก้านจำนวนมาก ก็จะยิ่งออกดอกดกมากยิ่งขึ้น

“พุดจีบ” จึงเป็นดอกพุดที่ผมอยากแนะนำให้ปลูกกันนะครับ โดยเฉพาะมือใหม่หัดปลูกพุด ยิ่งไม่ควรพลาด
เพราะนอกจากจะเป็นพรรณไม้มงคลแล้ว ยังหาซื้อง่าย ราคาไม่แพง ปลูกเลี้ยงง่าย ออกดอกง่าย ให้ดอกดก ดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ กลิ่นหอมหวานในยามเช้า และออกดอกใช้ชื่นชมดมกลิ่นได้ตลอดทั้งปีเลยครับ ^^