บัวควีนสิริกิติ์ บัวลูกผสมสายพันธุ์ใหม่ของโลก

บัวควีนสิริกิติ์ บัวลูกผสมสายพันธุ์ใหม่ของโลก (ภาพ:หนังสือพิมพ์บ้านเมือง)

วันนี้มีข่าวดีๆ เกี่ยวกับดอกบัวที่มีชื่อว่า “บัวควีนสิริกิติ์” มาแจ้งให้เพื่อนๆ ทราบกันนะครับ

บัวควีนสิริกิติ์ เป็นบัวสายลูกผสมสายพันธุ์ใหม่ โดยนายไพรัตน์ ทรงพานิช นักวิชาการกรมวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ นักผสมพันธุ์บัวสายที่มีชื่อเสียงระดับโลก และได้รับพระราชทานพระราชานุญาตจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานนามบัวลูกผสมสายพันธุ์ใหม่นี้ว่า “บัวควีนสิริกิติ์”

บัวควีนสิริกิติ์เพิ่งเปิดตัว ไปเมื่อในวันศุกร์ที่ 29 มิถุนายน 2555 ณ ห้อง 202 ชั้น 2 อาคารทวี ญาณสุคนธ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน โดยสมาคมพฤกษศาสตร์ในพระบรมราชินูปถัมภ์ โดย ศ.ดร.ธีระ สูตะบุตร นายกสมาคมพฤกษศาสตร์ใน พระบรมราชินูปถัมป์ เป็นประธานการแถลงข่าว และนายไพรัตน์ ทรงพานิช นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร ซึ่งเป็นนักผสมพันธุ์บัวที่มีชื่อเสียงระดับโลก และยังได้รับรางวัลประกาศเกียรติคุณ “นักปรับปรุงพันธุ์พืชดีเด่น”
ในปีพ.ศ. 2551 จากสมาคมปรับปรุงพันธุ์และขยายพันธุ์พืชแห่งประเทศไทย พร้อมโชว์ “บัวควีนสิริกิติ์” เป็นครั้งแรก

บัวควีนสิริกิติ์

บัวควีนสิริกิติ์ (Nymphaea ‘Queen Sirikit‘) เป็นบัวลูกผสมที่เกิดจากการผสมพันธุ์ข้ามสกุลย่อย (intersubgeneric) ระหว่างสกุลย่อย Nymphaea (บัวฝรั่ง หรือ บัวเขตอบอุ่น) กับสกุลย่อย Brachyceras (บัวผันของไทย) โดยใช้เวลาในการพัฒนาสายพันธุ์ ใช้เวลา 5 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2546 ถึงปี พ.ศ.2550 โดยนำพันธุ์บัวทั่วโลกมาผสมพันธุ์ กระทั่งได้พันธุ์บัวฝรั่ง ที่มีดอกสีน้ำเงิน ชื่อว่าบลูฮาร์ดดี้ (blue hardy waterlily) เป็นผลสำเร็จ แต่ปรากฏว่าบัวสายพันธุ์นี้ไม่แตกหน่อจึงขยายพันธุ์ต่อไปไม่ได้

ในปีต่อมา พ.ศ.2551 นายไพรัตน์ ทรงพานิชจึงได้พยายามนำมาผสมข้ามสายพันธุ์จากพันธุ์บัวเขตอบอุ่นสายพันธุ์เพอรี่ส์ไฟร์โอปอล (Perry’s Fire Opal) เป็นต้นแม่มาผสมกับบัวสายพันธุ์นางกวักฟ้าเป็นต้นพ่อ ใช้เวลาในการผสมจำนวน 4 ปี กระทั่งได้ลูกผสมออกมาใหม่ที่มีกลีบดอก 2 สี คือส่วนปลายกลีบดอกมีสีม่วง โคนกลีบดอกมีสีขาว ส่วนกลีบเลี้ยงมีสีขาวอมเขียว ซึ่งสีดอกของบัวลูกผสมนี้ที่ออกมามีสีม่วง ถือว่าเป็นสีใหม่ที่ยังไม่เคยปรากฏมาก่อนในสายพันธุ์บัวเขตอบอุ่น ซึ่งถือว่าเป็นครั้งแรกของโลก และที่สำคัญสามารถแตกหน่อและขยายพันธุ์ได้เองตามธรรมชาติ

สำหรับการตรวจสอบเครื่องหมายโมเลกุล ผศ. ดร.วิภา หงษ์ตระกูลและจีรภา ดาทอง จากภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ดำเนินการนำกลีบดอกของ พ่อ-แม่ และลูกผสมไปสกัด DNA และตรวจสอบความเป็นลูกผสมที่ห้องปฏิบัติการพันธุศาสตร์โมเลกุลพืช ของภาควิชา สามารถยืนยันได้ว่าลูกผสม P.393-2 เป็นลูกผสมของพ่อ-แม่ ชุดนี้

ความสำเร็จจากการปรับปรุงพันธุ์ในครั้งนี้ ทางสมาคมพฤกษศาสตร์ฯ จึงได้ขอพระราชทานพระราชานุญาต เพื่อให้เลขานุการในพระองค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ นำความกราบบังคมทูลทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชานุญาตให้บัวลูกผสมนี้มีชื่อว่า “บัวควีนสิริกิติ์” เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2555 เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มีพระชนมายุครบ 80 พรรษา วันที่ 12 สิงหาคม 2555 และในโอกาสที่พระองค์ทรงได้รับการยกย่องเป็น พระมารดาแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ (Mother of Biodiversity Conservation) จากรัฐบาลไทยในปี พ.ศ. 2553

ขณะนี้มีต้นพันธุ์บัวควีนสิริกิติ์จำนวน 20 กว่าต้น กำลังเร่งขยายเพื่อนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในโอกาสเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา และกระจาย บัวควีนสิริกิติ์ ให้กับหน่วยงานที่สนใจนำไปเผยแพร่และขยายพันธุ์ต่อไป

ยังไม่มีข้อมูลบอกไว้ว่า ดอกมีกลิ่นหอมหรือไม่?
น่าเสียดาย ที่ผมยังไม่มีโอกาสได้ไปชมความงดงามของ บัวควีนสิริกิติ์ ให้เห็นกับตาตัวเอง
จึงต้องขอขอบคุณ: ภาพ ดอกบัวควีนสิริกิติ์ จาก หนังสือพิมพ์บ้านเมือง ด้วยครับ