กุหลาบจุฬาลงกรณ์ Rosa Chulalongkorn : ไม้ดอกหอม

ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์ Rose Chulalongkorn (ภาพ:royalflora2011.com)

ไหนๆ ก็ได้แนะนำ กุหลาบควีนสิริกิติ์ Rosa ‘Queen Sirikit’ กันไปแล้ว..
วันนี้ไม้ดอกหอม.com ก็เลยขอตามด้วยพรรณไม้พระนามที่เป็นกุหลาบอีกสายพันธุ์หนึง
ที่ชื่อว่า… “กุหลาบจุฬาลงกรณ์” ..เพื่อให้ต่อเนื่องกันไปเลย ก็แล้วกันนะครับ

กุหลาบจุฬาลงกรณ์ Rosa ‘Chulalongkorn’

กุหลาบจุฬาลงกรณ์ เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก มีทรงพุ่มสูงประมาณ 1-2 เมตร ลำต้นแข็งแรง เจริญเติบโตเร็ว ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ มีใบย่อย 5-9 ใบ ชอบอากาศที่เย็น และมีลักษณะพิเศษ คือเป็นกุหลาบที่ “ไม่มีหนาม”

ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์

ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์ เป็นดอกกุหลาบเป็นประเภทไฮบริดเพอร์เพทชวล Hybrid Perpetual สีชมพู (Pink) ซึ่งเป็นสายพันธุ์กุหลาบที่ดอกขนาดใหญ่มาก ดอกเดี่ยวหรือช่อดอก มีฐานรองดอกรูปถ้วย (hypanthium) ส่วนของกลีบเลี้ยง กลีบดอกและเกสรเพศผู้ติดอยู่ที่ขอบฐานรองดอกรูปถ้วย กลีบเลี้ยง 5 กลีบ กลีบดอกสีชมพูจำนวนมาก ดอกมีขนาดใหญ่ประมาณ 4-4.5 นิ้ว กลีบดอกสีชมพูหวานสดใส กลีบซ้อนกัน 50-60 กลีบ มีเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียจำนวนมาก

ดอกมีกลิ่นหอมมาก (Strong fragrance) ส่งกลิ่นหอมตลอดวัน ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์ ให้ดอกดก ใช้เวลาออกดอกหลังตัดแต่งกิ่ง 65 วัน เป็นกุหลาบลูกผสมระหว่างกุหลาบฝรั่ง กับกุหลาบจีน ที่มีผสมต่อเนื่องกันมาหลายชั้น กุหลาบจุฬาลงกรณ์จัดอยู่ในกลุ่ม “กุหลาบสมัยเก่า” (Old Garden Roses)

ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์ Rose Chulalongkorn (ภาพ:สวนหลวง ร.9)

ที่มา กุหลาบจุฬาลงกรณ์

ที่มาของชื่อกุหลาบต้นนี้มีกล่าวไว้ในหนังสือ พระประวัติพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ที่จัดพิมพ์เป็นอนุสรณ์ทำบุญ 100 วัน “เจ้าแสงดาว ณ เชียงใหม่” เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2517 ว่า ทางด้านไม้ดอกนั้น ได้ทรงปลูกไม้ดอกไม้ใบทุกชนิด โดยเฉพาะในเรื่องของกุหลาบแล้ว ทรงโปรดกุหลาบมาก พระองค์ทรงเป็น สมาชิกกิตติมศักดิ์ ของ ราชสมาคมกุหลาบแห่งประเทศอังกฤษ หรือ The Royal National Rose Society (RNSS) และทรงได้รับการถวายพันธุ์กุหลาบต่างๆ ทุกปี ซึ่งทรงโปรดฯ ให้ปลูก ณ พระตำหนักม่อนจ๊อกป๊อก ดอยสุเทพ และ คุ้มเจดีย์กิ่ว ริมแม่น้ำปิง

พระราชชายา เจ้าดารารัศมี ทรงพบกุหลาบขนาดใหญ่พันธุ์หนึ่งจากกุหลาบที่ทรงได้รับการถวายมา เป็นกุหลาบซึ่งมีสีชมพูระเรื่อ ไม่มีหนาม ส่งกลิ่นหอมตลอดเวลา ทรงโปรดกุหลาบพันธุ์นี้มากที่มากสุด จึงทรงพระราชทานนามกุหลาบพันธุ์นี้ว่า “กุหลาบจุฬาลงกรณ์” เมื่อปี พ.ศ. 2476 เพื่อถวายเป็นพระบรมราชานุสรณ์แด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระราชสวามีในพระองค์อันเป็นที่รัก

พระราชชายา เจ้าดารารัศมี ทรงโปรดให้สร้างแปลงเพาะพันธุ์กุหลาบ “จุฬาลงกรณ์” ณ พระตำหนักม่อนจ๊อกป๊อก ดอยสุเทพ ซึ่งมีอากาศเย็นทั้งปี และทรงนำมาปลูก ณ คุ้มเจดีย์กิ่ว ริมแม่น้ำปิง ด้วย เมื่อ พระราชชายา เจ้าดารารัศมี เสด็จมาประทับ ณ พระตำหนักดาราภิรมย์ ที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ในช่วงปลายพระชนม์ชีพ อยู่กับงานเกษตร ทรงปลูกต้นไม้และดอกไม้หลายอย่าง โดยเฉพาะดอกไม้ ทรงโปรดกุหลาบมาก ถึงกับสั่งพันธุ์กุหลาบจากประเทศอังกฤษเข้ามาปลูกที่เชียงใหม่ และก็ทรงโปรดให้ปลูก “กุหลาบจุฬาลงกรณ์” โดยรอบพระตำหนักและทรงตัดดอกถวายสักการะ พระราชสวามี เป็นประจำ

“พระราชชายา เจ้าดารารัศมี” เป็นพระธิดาของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ถวายตัวเป็นเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และหลังจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงเสด็จสวรรคต พระราชชายา เจ้าดารารัศมี จึงได้กราบทูลขอต่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.6 ขอกลับมาประทับที่เชียงใหม่เมื่อต้นปี 2457 และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2476

ต่อมาภายหลัง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำ “กุหลาบจุฬาลงกรณ์” มาเพาะพันธุ์ และทรงโปรดให้ปลูกประดับโดยรอบ พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์

ขอบคุณ: ภาพ ดอกกุหลาบจุฬาลงกรณ์ จาก royalflora2011.com และ สวนหลวง ร.9